Dijital eğitim içeriği hazırlarken sıkça karşılaşılan kavramlardan biri SCORM uyumudur. Özellikle okullar, üniversiteler, yayınevleri ve kurumsal eğitim sağlayıcıları için hazırlanan içeriğin yalnızca açılması değil, kullanılan öğrenme yönetim sistemiyle iletişim kurabilmesi de önemlidir.
SCORM, bu iletişimin belirli kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmesini sağlayan bir standarttır. Peki, SCORM tam olarak nedir, SCORM 1.2 paketi hangi bilgileri iletebilir ve bir içeriğin SCORM uyumlu olması ne anlama gelir?
SCORM nedir?
SCORM, İngilizce “Shareable Content Object Reference Model” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye “Paylaşılabilir İçerik Nesnesi Referans Modeli” olarak çevrilebilir.
SCORM tek başına bir içerik hazırlama programı değildir. Dijital eğitim içeriğinin nasıl paketleneceğini ve uyumlu bir öğrenme yönetim sistemiyle nasıl iletişim kuracağını belirleyen teknik kurallar bütünüdür.
Bir test, eğitim oyunu veya etkileşimli materyal SCORM paketi olarak hazırlandığında içerik, onu destekleyen bir öğrenme yönetim sistemine yüklenebilir. İçerik ile sistem arasında tamamlanma durumu, puan ve süre gibi bazı bilgiler aktarılabilir.
SCORM 1.2 nedir?
SCORM’un farklı sürümleri bulunmaktadır. SCORM 1.2, uzun süredir kullanılan ve çok sayıda öğrenme yönetim sistemi tarafından desteklenen sürümlerden biridir.
Bir SCORM 1.2 paketi genellikle içerik dosyalarını ve paketin yapısını tanımlayan gerekli teknik dosyaları içeren sıkıştırılmış bir ZIP dosyasıdır. Bu paket, uyumlu öğrenme yönetim sisteminin ilgili içerik yükleme alanına eklenir.
Ancak bir içeriğin SCORM 1.2 biçiminde paketlenmesi, dünyadaki bütün sistemlerde hiçbir kontrol yapılmadan çalışacağını garanti etmez. Kullanılacak platformun SCORM 1.2 desteği, yükleme sınırları ve projeye özel teknik şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
SCORM hangi verileri iletebilir?
SCORM 1.2 standardını destekleyen bir içerik, yapılandırmasına ve kullanıldığı öğrenme yönetim sisteminin özelliklerine bağlı olarak bazı öğrenme verilerini sisteme iletebilir.
- Tamamlanma durumu: Öğrencinin içeriğe başlayıp başlamadığı veya çalışmayı tamamlayıp tamamlamadığı bildirilebilir.
- Puan bilgisi: Test ya da etkinlik sonucunda oluşan puan öğrenme yönetim sistemine gönderilebilir.
- Başarı durumu: Öğrencinin belirlenen başarı ölçütünü karşılayıp karşılamadığı aktarılabilir.
- Geçirilen süre: Öğrencinin içerikte geçirdiği oturum süresi kaydedilebilir.
- Kaldığı yer: İçeriğin yapısına bağlı olarak öğrencinin çalışmaya daha sonra devam edebilmesi sağlanabilir.
Bu verilerin hangilerinin kaydedileceği, hazırlanan içeriğin özelliklerine ve hedef sistemin SCORM desteğine bağlıdır. SCORM paketinden gelen puanın doğrudan öğrencinin resmî notuna veya okul karnesine işleneceği varsayılmamalıdır. Böyle bir işlem, kullanılan sistemin ayrıca yapılandırılmasını gerektirir.
HTML5 ile SCORM aynı şey midir?
HTML5 ve SCORM birbiriyle ilişkili olsa da aynı kavram değildir.
| Konu | HTML5 | SCORM |
|---|---|---|
| Temel amacı | İçeriğin web tarayıcısında çalışmasını sağlar. | İçeriğin öğrenme yönetim sistemiyle iletişim kurmasını sağlar. |
| Kullanım biçimi | Web sitesinde, bilgisayarda veya uygun çevrim dışı ortamda kullanılabilir. | SCORM destekleyen öğrenme yönetim sistemine paket olarak yüklenir. |
| Veri aktarımı | Tek başına standart bir öğrenme takibi sağlamaz. | Puan, durum ve süre gibi verilerin aktarılmasını destekleyebilir. |
Bir eğitim içeriği HTML5 teknolojisiyle hazırlanabilir ve daha sonra SCORM kurallarına uygun şekilde paketlenebilir. HTML5 hakkında daha fazla bilgi için HTML5 eğitim içeriği rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Eğitim kurumları neden SCORM kullanır?
Eğitim kurumları farklı kişiler ve araçlar tarafından hazırlanan çok sayıda dijital materyali tek bir öğrenme yönetim sistemi üzerinden sunabilir. SCORM uyumu, bu içeriklerin belirli bir paket yapısıyla sisteme aktarılmasını kolaylaştırır.
SCORM kullanımı eğitim kurumlarına şu konularda yardımcı olabilir:
- Dijital eğitim içeriklerini merkezi bir sistemde toplamak,
- Öğrencilerin tamamlama ve başarı bilgilerini takip etmek,
- Aynı içeriği farklı gruplara veya eğitimlere tanımlamak,
- İçeriklerin yeniden kullanılmasını kolaylaştırmak,
- Eğitim sonuçlarını daha düzenli biçimde değerlendirmek.
Yayınevleri için SCORM neden önemlidir?
Ders kitaplarını dijital materyallerle destekleyen yayınevlerinin içeriklerini yalnızca görsel olarak hazırlaması yeterli olmayabilir. İçeriğin teslim edileceği sistemin istediği teknik paket yapısına da uygun olması gerekir.
Yayınevinin kendi ekibinde SCORM paketleme bilgisi bulunmadığında üretim süreci dışarıdaki uzmanlara bağımlı hâle gelebilir. Bu durum özellikle aynı dönemde çok sayıda ders ve sınıf düzeyi için içerik hazırlanması gerektiğinde zaman ve kapasite sorunları oluşturabilir.
Yayınevlerinin kendi ekipleriyle daha kolay üretim yapabilmesine ilişkin ayrıntılı değerlendirmemizi MEB projeleri için SCORM 1.2 içerik hazırlama yazımızda okuyabilirsiniz.
Kodlama bilmeden SCORM paketi hazırlanabilir mi?
Evet. SCORM paketinin teknik yapısını elle oluşturmak yerine, SCORM çıktısı sunan bir içerik geliştirme platformu kullanılabilir.
İNİTEK, kullanıcıların kodlama bilgisine ihtiyaç duymadan interaktif etkinlikler hazırlamasına yardımcı olur. Kullanıcı hazır etkinlik türlerinden birini seçer; metinlerini, sorularını, cevaplarını, görsellerini ve diğer materyallerini ilgili alanlara ekler.
Hazırlanan çalışma kontrol edilip yayımlandıktan sonra SCORM 1.2 paketi olarak indirilebilir.
İNİTEK, MEB ve EBA projelerinde kullanılmak üzere SCORM 1.2 çıktısı oluşturur.
Her projenin teknik şartları farklı olabileceği için oluşturulan paketin, teslim edileceği platformun güncel gereksinimlerine göre kontrol edilmesi gerekir. MEB ve EBA odaklı kullanım hakkında daha fazla bilgi için MEB ve SCORM 1.2 içerik hazırlama çözümü sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İNİTEK ile SCORM içeriği nasıl hazırlanır?
1. Etkinlik türünü seçin
Hazırlamak istediğiniz kazanıma uygun test, eşleştirme, sürükle-bırak, oyun veya diğer etkileşim türlerinden birini seçin.
2. İçeriğinizi ekleyin
Soruları, cevapları, açıklamaları, görselleri ve destekleyici materyalleri ilgili alanlara yerleştirin.
3. Çalışmanızı kontrol edin
Ön izleme özelliğini kullanarak etkinliğin doğru çalıştığını, cevapların doğru tanımlandığını ve bütün materyallerin görüntülendiğini kontrol edin.
4. SCORM 1.2 çıktısını indirin
İçeriğin son hâlini verdikten sonra SCORM 1.2 paketini indirin. Oluşturulan ZIP paketini açmadan, hedef öğrenme yönetim sisteminin SCORM içerik yükleme bölümüne ekleyin.
5. Hedef sistemde test edin
Paketi teslim etmeden veya öğrencilerin kullanımına açmadan önce içeriğin yüklenmesini, tamamlanma durumunu, puan aktarımını ve yeniden açılma davranışını hedef sistemde test edin.
SCORM paketi hazırlarken nelere dikkat edilmelidir?
- Hedef sistemin SCORM 1.2 desteği doğrulanmalıdır.
- Dosya boyutu ve yükleme sınırları kontrol edilmelidir.
- Türkçe karakterlerin ve medya dosyalarının doğru görüntülendiği test edilmelidir.
- Tamamlanma ve başarı ölçütleri içerik oluşturulurken doğru belirlenmelidir.
- Paketin bilgisayar, tablet ve hedeflenen diğer cihazlardaki davranışı incelenmelidir.
- Proje özel bir teknik şartnameye sahipse paket bu şartnameye göre test edilmelidir.
Sonuç
SCORM 1.2, dijital eğitim içerikleriyle uyumlu öğrenme yönetim sistemleri arasında veri alışverişi kurulmasına yardımcı olan önemli bir standarttır. Ancak SCORM uyumluluğu, bütün sistemlerde koşulsuz çalışma garantisi anlamına gelmez. İçeriğin ve hedef platformun birlikte test edilmesi gerekir.
İNİTEK sayesinde öğretmenler, yayınevleri ve eğitim kurumları kodlama yapmadan interaktif materyaller hazırlayabilir ve çalışmalarını SCORM 1.2 paketi olarak indirebilir.
Kendi SCORM 1.2 uyumlu interaktif içeriğinizi hazırlamaya başlamak için üyelik seçeneklerini inceleyebilirsiniz.